Nihayet

Beni tutun. Beni bulun. Nihayet kendimi kaybettim. İçimde kocaman yumrular; hiç biri gitmiyor. Gülmek? gülmeyi bilmiyorum neden ne zaman kaybetmiştim ama bir de ağlamak gitti şimdi. İçim titriyor, bir yerlerde ciğerime damlalar düşüyor biliyorum ama gözümden akmıyor. Uyusam olmuyor, uyansam olmuyor. Bildiğim her şeyi söylüyorum içimden kâr etmiyor. Anlatsam gülersiniz, kesinlikle gülersiniz ahh Aze dersiniz, neden öğrenmiyorsun neden? Anlatacağım. Zeytine sarıldım anlattım, dağlara baktım anlattım, denize baktım anlattım. Size de anlatacağım. 

Annem'e giderken, olandan ve olacaklardan habersiz Olimpos dağları.

Eğlenmek Neydi?

                                     Buhran içeren bir yazıdır. İstediğiniz yerde vazgeçebilirsiniz okumaktan. 

Bir zamanlar neşeli bir insandım, hangi zamanlar hatırlamıyorum bile. En son ne zaman dans ettim desem kendime, iki yıl önce bir düğündeki oynamam geliyor aklıma, orada bile eğlenme hissini hatırlamıyorum. Eğlenmek deyince aklıma gelenler bile eğlenmeyi unuttuğumun bir göstergesi gibi. Dansmış, oynamakmış "basit" eğlencelik hareketler oysa. Kalbime hüzün dolduran daha büyük bir şey. "Şaka yaptımmm" demeyi unutmuşum mesela. Bir olayla, bir yerle, tanıdık ya da yabancı birileriyle, en çok da kendimle dalga geçmek neydi, nasıldı? Bunu yeğenlerim farkettirdi. Eğlen biraz Teyze eğlen! derken ki yüzlerinden anladım her şeyi son yıllarda ne kadar ciddiye aldığımı. Yaşamayı unutacak kadar yaşamı ciddiye almak reva olmamalı kimseye. Bütün yemeklerimi yiyorum, karnım doyuyor, susamıyorum acıkmıyorum ama bir zamanlar yediğim tatlıları hayal meyal hatırlıyorum da tadını kokusunu unutmuşum gibi bir şey yaşamak. Hani demişler ya, hayatın tadı tuzu kalmadı, öyle. Demek bir zamanlar birileri de bu yoldan geçmiş... 

“Manchester By The Sea” filmi vardır. Oradaki başrolün yaşama baktığı yeri o kadar iyi anlıyorum ki. “Yok,  diyordu. “Hiç bir şey yok”. Balkonda oturup komşuların yavru kedileri kocaman bahçelerinden ittirip sokağa, kaldırıma atmasına ağladım uzun geceler. Dördünden üç yavru kayboldu. O anne o yavruları nasıl aradı ama nasıl aradı tahmin edemezsiniz. Ben de onla çıktım aradım, ağladım. Sokak çöp içinde, iki de bir belediyeyi arayıp şikayet ediyorum ama insanların çöpleri yere atması bitmiyor, ki vatan hainliği bence, ona üzülüyorum. İşini layığıyla yapmayan herkese çok sinirleniyorum; kedileri kısırlaştırmak, takip etmek, küçük barınaklar yapmak mahallelerde o kadar basit işlerki. Sonra insanlara öfkeleniyorum. Evet öfke! İçimdeki en yoğun duygu bu. Yanlış olan her şeye öfke duyuyorum. Düzeltmeye gücümün yetmediği her şey kalbîmi ağırlaştırıyor. Sonra kendime dönüyorum; hangi sınır yetip yetmemektir? Elimden geleni yaptım mı bütün üzüldüklerim ve öfkelendiklerim için? Bilmiyorum. Kötülüğü aklım almıyor. Bolu yangınını, Yenidoğan bebek çetesini, komşunun oğlunun motosiklet kazasını, adaletsizliği, yanan ormanları, ahh hayvanları aklım almıyor. Almıyor, aldıramıyorum. Psikoloğa gittim, aynen dedim; neden onlar değil de ben tedavi olmak zorundayım! Arkadaşlarım diyor; Aze dünya böyle! Bu söze de öfkeleniyorum. Yani tamam mı böyle deyince, oldu mu, geçti mi…

Akşamları seviyorum bu yüzden en çok. Perdeleri çekip ışıkları yaktığımda ve kapımı iki kere kitlediğimde Minik kucağımda uyurken işte dünya dönüyor ve ben evimdeyim, güvende. Örgü örüyorum. Dizilere gülüyorum. Bazen çikolata yiyorum. Ama uyumamak için elimden geleni yapıyorum. 1 gece 1 gündüz ve 1 gece uyumayarak rekorlar kırıyorum. Uyursam sabah oluyor. Gelebildiğim tek nokta; elimden geleni yaptığıma inandırabilmek kendimi. Bi de eğlenebilsem bazen… 

Uzun Yürüyüşler

Tez araştırmam için Simon De Beauvoir'un, "Yaşlılık" kitabını okuyorum -Simon'ın soy adını iki de bir söylemeye çalışarak-...  1970'li yıllarda 60'lı yaşlarında yazmış bitirmiş kitabı. Yazın, müzik, resim, sinema çevresinden pek çok ünlünün yaşlılık dönemi hallerinden örneklerle yazdığı bir kitap. Ben yaşlılık ile ilgili hem edebi hem de akademik bir kaynak gözüyle okuyorum. Koca kitap bitmek üzere benim aklımda kalan tek bir cümle var neredeyse; 

"...Tolstoy hemen her gün evlerinin etrafındaki arazide ya da ormanda uzun yürüyüşlere çıkardı... Bu uzun yürüyüşler yetmişini geçtiğinde bile değişmedi..."

Sürekli bu cümleyi evirip çeviriyorum kafamda; elli yaşıma geldim, hiç uzun yürüyüşlere çıkmamışım sanki. Spor için yürümüşüm, öteye varmak için yürümüşüm, adam sayarı tatmin için yürümüşüm, arkadaşın lafını kesmemek için yürümüşüm ama hiç evden, arka arazide uzun yürüyüşlere çıkmak için çıkmamışım... 

Geçen hafta bu cümlenin ağırlığını hafifletmek için evden çıktım. Mahallede hiç sapmadığım arka sokağa saptım, rastgele yürüdüm, yürüdüm, yürüdüm. Küçük bakkallar, aynı balkonlu evler gördüm. Sonra birden parka gitmek için geçtiğim sokakta buldum kendimi, aa aynı fırın, aa aynı market logosu... Parkı görene kadar inanamadım güya bambaşka sokağa sapmışken nasıl olmuşta hep yürüdüğüm sokağın sonuna çıkıvermiştim. Yön duygum berbattır. Deli dana gibi dolanırım eğer geçmediğim bir yerlerde kalakalmışsam. Ama o olmayan yön duygum beni döndürüp dolaştırıp yabancı sokaklara değil de bildiğim sokağın başına atıvermişti. İnsanın kendini koruma güdüsü ne de güçlüymüş... Oysa hayalim bir şekilde evin uzağındaki ormana çıkmak, Tolstoy'u hayal etmekti yanımda ve; anlat bakalım bu uzun yürüyüşler de mi düşündün Anna Karenina'yı tren raylarında öldürmeyi? 

Uzun yürüyüşlere çıkabilmeli insan... Her gün keşke...

Haso

Hasan A. ve Hasan A. telefonumda aynı isimden iki kişilerdi. Biri akrabam biri iş yerinden arkadaşım. İkisinin de aynı köyden olmaları nedeniyle isim ve soy isimlerinin benzer olması şaşırtıcı değildi ama  akraba da değillerdi, enterasan. Bana denk gelmeleri ve benim onları nasıl kaydedeceğimi dakikalarca düşünmem asıl traji-komik olandı. Takıntılı bir insanım evet. 

Hasan A.'lardan biri öldü, akrabam olan. 55 yıl boyunca bir hafta gece bir hafta gündüz çalıştı. Gece uykusu nedir bilmedi desem yeridir, keşke zamanında kendisi de bunu kendisine deseydi de başka bir iş bulabilseydi diyeceğim ama o zaman kim size bana ekmek pişirecekti fırınlarda da alacaktık... Fırın işçisi böyledir, sabahları sıcak ekmek kokusu için gece sabaha kadar çalışır, gündüz sosyal hayatından geri kalmamak için az biraz uyur, uyuması gereken zaman değildir kesinlikle bu, sonra da tekrar akşam üstü fırınına geri döner. Çok iyi bir ustaydı. Öyle böyle değil. Siz pidesini yemeden ölmüş olması büyük şanssızlığınız... Emekli olduktan sonra Ramazan ayı gelmeden fırın sahipleri, "Hasan usta bizimlesin demi bu Ramazan, bak kimseye söz verme ha! diye diye kapısını aşındırırlardı... O kimseyi kıramaz ama aklında zaten olan dostu için geçen seneden söz verdim deyip geçiştiriverirdi... Hep parasızdı... 55 yıl. Dile kolay 55 yıl nerdeyse gece uykusu nedir bilmeden çalıştı ama değil 55 bin 25 bin türk lirası emekli maaşı almıyordu. Hani derler ya fakir geldi fakir gitti. Derler mi sahiden... Severdim Hasan eniştemi. Ziyarete gittiğim bir seferinde evlerinin oradaki rus pazarına gidiyorum ben dedi. Gitti geldi baktım elinde şekilsiz pek de sevimli olmayan ama sedef kaplamalı havalı renkli bir kolye var... Parası yoktu bilirdim, muhtemelen o kolyeyi de "sonra veririm abi" diyerekten aldı. Ben gelmişim ya uzaktan, illa bir hediye alacak... Teyzemi, karısını kaçırmış karşı köyden. Arada ırmak var. Yahu siz o ırmağı gece vakti nasıl geçtiniz iki genç!, hep sorduk hep güldü, "yazdı kızım, su azdı" diyerek. "Yazı mı beklediniz?" derdik biz de ama o, "yok yazı değil fındığın bitmesini bekledik deden daha az sinirlenir hiç olmazsa dedik", derdi... Dedem çok sinirlenmiş yine de. "Nerden gördü bu fakir bizim kızı yaww", diye diye aylarca konuşmamış... Öyle zengindi ki eniştem... Benim gördüğüm 30 yıl onların bildiği 60 yıl boyunca bir kere olsun ama gerçekten bir kere olsun kaşını indirmemiş teyzeme... Nasıl kızardı Teyzem, nasıl dır dır ederdi başına dikilip. Tek duyduğumuz "sus Seyhan, Seyhan sus..." Ne teyzem susardı ne Haso başka cümle ederdi.

Telefonuma gelecek olursak ben yine iki aynı isimden kişiyi telefonda taşıyorum. Haso'nun hattını teyzem kullanıyor. Teyzemin telefonu yoktu, hep fakir bilindiler çünkü... 

Yazıyorum

Dün gece rüyamda yazı yazıyordum. Yazarken yazmayı ne kadar özlediğimi düşünüp ne yazdığımın aslında hiç de önemli olmadığını sadece düşüncelerim ve ellerim arasında gidip gelen kelimelerin akışını nerdeyse fiziksel olarak hissettiğimi, bu akışın uyumunu özlediğimi, kelimeleri yerleştirmek, dağıtmak ve yeniden düzenlemekten ne kadar keyif aldığımı hissediyordum. Anlatacak ne çok şeyim olduğunu ama neden yazmaya başlayınca çoğunun önemsiz hatta anlamsızlaştığını düşünüyordum. Sadece C. geliyordu aklıma bir kıskançlıkla hatta, nasıl da günlük, haftalık, aylık programlarla yazıyor ve buna yemek içmek gibi bir güdüyle zaman ayırıyordu. Ne mutlu O'na. Ne güzel okumak... 

Rüyamda yazarken bir ana fikir ve hikayem de vardı, sanmayın ki amaçsızca sıralıyordum kelimeleri; korku filmlerinde sis perdeleri arasından geçen insanların el yordamıyla yürümelerini andıran çekinen kelimelerle hareket etmiyordu ellerim. Aksine güneşin ilk ışıklarının vurduğu bir göle tepeden hayranlıkla bakan, gölü ve etrafındaki ormanı ve renkli çayırları, aldığı derin nefeslerin şükranlığıyla izleyen bir bilincin canlılığıyla  yazıyordum. Ancak konuyu ne yazarken ne de şimdi hatırlıyorum. Yap-boz parçaları gibi masaya, ayaklarımın yanına, kafamı çevirdiğim her yere dağılmıştı. Minik'in âlâ ciddiyet akan ama benim sesli güldüğüm bütün davranışları, ülkenin gündeminde düşmeyen, kaygı ve takıntılarımı besleyen haberler, dostlarımın vefasızlıkları, yeni tanıştıklarıma gösterdiğim soğuk yanlarım ve izlediğim diziler, filmler... Ne yazarsam yazayım kalbimde bir gülümseme ile yazıyordum. 

Ancak sabah oluyor, iş ekrana bakıp yazmaya geliyor, açıp açıp kapatıyorum ekranı. Bomboş görünüyor ekran, tıpkı olduğu gibi. Tıpkı camdan baktığımdaki gibi, tıpkı sabahları gözümü açtığımdaki gibi. 

Bu senenin ilk günü, Kadıköy, İstanbul 

Akşam Akşam

Uzun zamandır şiir okumadığımı hatırladım. "Hatırlamak aslında unutmaktır", demiş Proust. Ne çok unutmuşum şiirleri... Bi uzvum varmış da körele körele ufalmış gitmiş gibi, hatırladım... Akşam akşam bu şiiri buldum, güzelmiş... 

BİR GÜN SABAH SABAH

Bir gün sabah vakti kapıyı çalsam,
Uykudan uyandırsam seni:
Ki, daha sisler kalkmamıştır Haliç'ten.
Vapur düdükleri ötmededir.
Etraf alacakaranlık,
Köprü açıktır henüz.
Bir gün sabah sabah kapıyı çalsam...

Yolculuğum uzun sürmüş oldukça
Gece demir köprülerden geçmiştir tren.
Dağ başında beş-on haneli köyler,
Telgraf direkleri yollar boyunca
Koşuşup durmuş bizle beraber.

Şarkılar söylemişim pencereden,
Uyanıp uyanıp yine dalmışım.
Biletim üçüncü mevki,
Fakirlik hali.
Lületaşından gerdanlığa gücüm yetmemiş,
Sana Sapanca'dan bir sepet elma almışım...

Ver elini Haydarpaşa demişiz,
Vapur rıhtımdadır pırıl pırıl,
Hava hafiften soğuk,
Deniz katran ve balık kokulu
Köprüden kayıkla geçmişim karşıya,
Bir nefeste çıkmışım bizim yokuşu...

Bir gün sabah sabah kapıyı vursam,
Kim o? dersin uykulu sesinle içerden.
Saçların dağınıktır, mahmursundur.
Kim bilir ne güzel görünürsün sevgilim,
Bir sabah vakti kapıyı çalsam,
Uykudan uyandırsam seni,
Ki, daha sisler kalkmamıştır Haliç'ten.
Fabrika düdükleri ötmededir.

-Turgut Uyar, Büyük Saat, Bütün Şiirleri

Bu Kadar Basit: Mükemmel Günler

 "Hayat bir gün. Hayatı sevmek o bir günü sevmek. Gündelik rutine tutunabilmek. Bunun için üç erdem gerekir insana: şükran, şefkât, öz disiplin. Hayata şükran duyabilmek kendi gerçekliğinin kabülünü gerektirir. Sende olana şükretmekten önce kıyası bırakmak, başkasında olana haset etmemekle başlar. Sende olmayana sahip görünen öteki karşısında "eziklik" ezici bir mesele olarak hayatının merkezindeyse dünyan iki kutupludur: ezenler ve ezikler, çekiçler ve çiviler. Her nefeste "şimdi hangisiyim" çelişkisini kovalamaktan hayatı kaçırırsın. Oysaki eziklik bir mesele olmaktan çıktığında aşkınlaşır insan. Sistematik propagandaya iman etmeden yaşamak, huzur bulmak, kendinden ve hayattan hoşnut olmak mümkün. Hirayama'da gördüğümüz o içimizi ısıtan, gözlerimizi yaşartan aşkınlık da bu hoşnutluğun bir sonucu. Kabul ve yakınmasızlıkla gelen dinginlik."- Şule Öncü, Psikolog

Şefkat ve şükran içimde her zaman varolmuştur. Hayata baktığımda sadeliğin gücünü hep hissettim. Ama işte o öz disiplin! Tembellik oluyor, üşengeçlik oluyor, kolaycılık oluyor, kimi zaman hepsi oluyor ve dokuz altı çalışmadığımdan beri bir türlü ulaşamıyorum. Başkalarının işleri için mecburen kurulan o düzeni kendim için kuramıyorum, buna ayrıca çok gıcık oluyorum.

Llorando: Ağlamak

Bu sene çok mu insan ölüyor?

David Lynch bile ölmüş bugün. 

Şurada çok az yazdığım, Mulholand Drive... ne etkileyici bir filmdir benim için. Ve filmden bu sahne...